Plantwerk nodig in Alphen aan den Rijn?

Wie in Alphen aan den Rijn de schop in de grond zet, komt vooral opgehoogde stedelijke grond tegen. De naoorlogse wijken zijn met zandpakketten op veen aangelegd en zakken nog steeds: in buurten als Ridderveld en Kerk en Zanen loopt de bodemdaling plaatselijk op tot enkele centimeters per jaar, terwijl de op palen gefundeerde woningen blijven staan. Tuinen, opritten en terrassen moeten daarom periodiek mee-ophogen, met een goed verdicht zandbed van minimaal 10 cm onder leidingen en verharding.

Ophoogzand bevat vrijwel geen organische stof, waardoor het weinig vocht en voeding vasthoudt; het opbouwen van een humusrijke bovenlaag levert meer op dan een extra gift meststof. Wortels volgen in puinhoudend materiaal de holtes en groeien daardoor eenzijdig uit; een boom raakt zo scheef verankerd, wat de eerste jaren om extra ondersteuning vraagt. Een boom naast of onder verharding heeft een berekende hoeveelheid doorwortelbare ruimte nodig, en bomenzand of boomgranulaat levert die ruimte terwijl de laag toch verdicht kan worden. Voor het planten van een boom zetten wij het gat eerst vol water en meten hoe snel het wegloopt; die eenvoudige proef laat zien of de laag eronder water doorlaat. Aanplanten op een pas opgehoogd terrein is riskant, want het pakket zakt nog na en de kluit zakt mee; planten op de eindhoogte voorkomt dat de wortelhals te diep komt te liggen. Kalk uit mortel- en betonpuin houdt de pH van deze grond hoog; zuurminnende soorten als rododendron en skimmia krijgen daar geel blad door ijzergebrek, dus kiezen wij kalkverdragend sortiment.

De waterhuishouding weegt hier net zo zwaar als de grondsoort. Alphen ligt op het punt waar de Gouwe in de Oude Rijn uitkomt; beide zijn boezemwater, terwijl de door zandwinning ontstane Zegerplas en de omliggende veenweidepolders het watersysteem verder bepalen. In een normale zomer redt nieuwe aanplant het hier zonder aanvullend water, maar in een droog jaar reikt de kluit niet tot het grondwater en is watergeven noodzakelijk. Bomen die de diepte in kunnen wortelen, drukken verharding minder snel omhoog dan bomen die door hoog water in de toplaag blijven hangen, al blijft wortelruimte onder een pad aandacht vragen.

Een historisch lint langs de Oude Rijn met vooroorlogse bebouwing in Oudshoorn en de Hoge en Lage Zijde, forse naoorlogse groeikernuitbreiding in Ridderveld en Zegersloot, en grootschalige jaren-negentig-nieuwbouw in Kerk en Zanen. Voor plantwerk betekent dat vooral dat de werkplek zelden standaard is: bereikbaarheid, aanvoerroute en beschikbare ruimte verschillen per straat.

Met bijna 75.000 inwoners de grootste kern van het Groene Hart, ontstaan bij het Romeinse castellum Albaniana en uitgegroeid tot regionaal centrum met Archeon, Vogelpark Avifauna en 74 rijksmonumenten. Rond Zegerplas en de omliggende straten zijn wij regelmatig aan het werk. Ook de omliggende kernen Boskoop, Koudekerk aan den Rijn en Hazerswoude-Dorp horen bij hetzelfde rittenschema.

Vanaf onze werf aan de Frankrijklaan 16 in Hazerswoude-Dorp is het ongeveer 10,8 kilometer, zo'n 13 minuten rijden, en wij komen hier met eigen materieel.