Plantwerk in Boskoop: van advies tot oplevering

Elke opdracht in Boskoop start met de vraag wat veengrond op dit perceel toelaat. Boskoop ligt op koopveengronden op bosveen: extreem slap, waterrijk en gevoelig voor oxidatie zodra de grond wordt ontwaterd. Zwaar materieel zakt weg en verhardingen zakken ongelijk, waardoor een lichte drijvende opbouw of een fundering op palen voor terrassen en bijgebouwen vaak verstandiger is dan een dik zandcunet dat het veen alleen maar verder samendrukt.

Een haag op veen zakt met het maaiveld mee, zodat de bovenlijn na jaren niet meer parallel loopt met een naastgelegen muur of een pad dat op fundering ligt. In het veenweidegebied rond Boskoop laat een verlaagde grondwaterstand het veen oxideren, waardoor de bodem rond de wortels in volume afneemt en de wortelzone dichter bij het water komt te liggen. Zand door een plantvak mengen verbetert de structuur van veen niet blijvend, omdat het zand door de organische massa naar beneden zakt en de bodem bij verdere vertering opnieuw inklinkt. Aanplant in een natte periode betekent lopen en rijden over verzadigd veen, en de structuurschade die daarbij ontstaat drukt de zuurstofvoorziening van de nieuwe wortels weg. De beworteling blijft in veen ondiep doordat de grondwaterstand hoog staat en de zuurstofrijke zone dun is; bomen vormen daardoor een brede vlakke wortelschijf in plaats van diepe wortels.

De waterhuishouding weegt hier net zo zwaar als de grondsoort. Het kwekerijgebied is doorsneden door honderden kilometers sloten en smalle eilandjes van ongeveer vijftien meter breed, met de gekanaliseerde Gouwe als boezem waarover het transport vroeger per schouw ging. Wortels hebben zuurstof nodig en in verzadigde grond is die binnen enkele dagen op; planten die geen natte voeten verdragen, bezwijken niet aan het water zelf maar aan het zuurstoftekort. De bewortelbare diepte reikt tot waar het water staat; bij een stand van een halve meter blijft er een dunne zuurstofrijke laag over waarin de wortels het hele jaar moeten kunnen ademen.

Langgerekte lintbebouwing met kwekerswoningen en schuren langs het Reijerskoop, de Zijde en de Gouwe, aangevuld met de uitbreidingswijk Snijdelwijk vanaf 1961 en de jongste wijk Waterrijk die vanaf 1996 in fasen is gebouwd. Voor plantwerk betekent dat vooral dat de werkplek zelden standaard is: bereikbaarheid, aanvoerroute en beschikbare ruimte verschillen per straat.

Internationaal centrum van de sierteelt met circa 770 kwekerijen op ongeveer 1.100 hectare, bekend van de appel 'Schone van Boskoop', met de 35 meter hoge rijksmonumentale hefbrug uit 1936 als herkenningspunt boven het dorp. Ook de omliggende kernen Alphen aan den Rijn, Waddinxveen en Hazerswoude-Dorp horen bij hetzelfde rittenschema. Opdrachten komen uit alle delen van de kern, waaronder Snijdelwijk, Waterrijk, Zuidwijk en Laag Boskoop.

Vanaf onze werf aan de Frankrijklaan 16 in Hazerswoude-Dorp is het ongeveer 3 kilometer, zo'n 5 minuten rijden, en wij komen hier met eigen materieel.